|
H Petrus
Aegidius Klaessens
Een calvariekruis in een veld en doodshoofd met beenderen op de
schacht.
I.N.R.I. / Mar
[ia] / [Hier] ligt begraven de [Eerzame / P]etrus Egidius Klaessens, overleden /
[25 se]ptember 1843. in het 76ste iaar / [sijns] ouderdoms;
ontfermt U mijner / [Ontfer]mt U myner Gijl - ten minsten / [Over] mijne naast / bestaande / bloedver / =verwanten /
iob - XIX. V. 21 / Bid voor mij / Esth IV. V. 76 / en vergeet / mij niet / Ls. XL IV. V. 21
R: I : P
Job 19, 21: "Vrienden
dan toch, heb meelij met mij, want de hand van God heeft mij geslagen."
Jes. 44, 21: "Wees dit alles indachtig, gij Jacob, gij Israel die immers
mijn dienstknecht zijt. Ik heb u gevormd, mijn dienstknecht zijt gij; gij
wordt door Mij niet vergeten." |
Dit grafmonument werd gerestaureerd door
Stichting GRAFMONUMENTEN
Sint Pieter. |
|
De rechter kruisarm van dit kruis werd helaas
"afgehakt": het kruis stak een beetje uit over het pad langs de muur; men vond
dit lastig bij begrafenissen. Een zodanige actie was natuurlijk uit
cultuurhistorisch perspectief gezien niet verantwoord. Dit feit en de woorden
"EN VERGEET MIJ NIET" waren o.a. de aanleiding voor de oprichting van
Stichting Grafmonumenten Sint
Pieter. |
De ouders van Peter
Aegidius (Pierre Egide) waren Martinus CLAESSENS,
zoon van Wijnant CLAESSENS en Catharina KERSSEMAEKERS, en Maria Catherina JASPERS,
dochter van Theodorus JASPAERS en Margaretha CLAESSENS. Catherina JASPERS
was afkomstig uit "den Rooden Haan". Martin werd gedoopt op 29 juni 1738 te St. Pieter. Martin huwde Marie Catherine JASPERS,
zijn nicht, 13 september 1761 te Lanaye (België) met dispensatie wegens bloedverwantschap in de tweede graad en in drie roepen. Martin overleed 14 april 1820,
81 jaar oud te St. Pieter
in de Rode Haen om 22.00 uur. Hij werd te St. Pieter bijgezet op 16 april 1820.
Koster Rosier vermeldt: Bij de begrafenis zijn 156 man geweest met
mantels. Marie Catherine JASPERS werd geboren te Lanaye
en 15 januari 1737 te Lixhe gedoopt De doopgetuigen waren Laurent LOUP en Anne
Marie CLASSENS. Catherina overleed 5 november 1816, 79 jaar oud te St. Pieter en werd aldaar begraven
op 7 november 1816. Haar zus Joanna JASPERS (JASPAERS) werd gedoopt op 3
februari 1740 te Canne. Jenneton overleed 23 januari 1806, 65 jaar oud "bij
Martinus Claasens in den Rooden Haan onder de berg" (Dagboek koster Rosier).
Zij was woonachtig geweest in Luik en gehuwd geweest met Jean BOOR, soldaat van
een regiment van Saksen-Gotha.
Gilis wordt
vermeld als "Brasseur de profession", bierbrouwer, brander, herbergier,
landbouwer, schipper, koopman, grondeigenaar en rentenier.
Zijn huis met brouwerij,
genaamd "De Son" ("Zon"), lag op de Blekerij.
Uit een opgave van jeneverstokerijen betreffende het kanton Maastricht in 1818
blijkt dat te St. Pieter Gilis Claessens drie stokerijen bezit waarvan slechts
een in bedrijf is met drie werknemers; ook Henri Hameleers (met twee
werknemers), Henri Prick (twee werknemers) en Simon Prick (2 werknemers) houden
zich bezig met het stoken van jenever. Pieter Gilis woonde Op de Blekerij. Hij was een gefortuneerd man die bij zijn overlijden veel onroerende zaken naliet aan zijn kinderen, welke onder meer waren gelegen te St. Pieter, Maastricht (onder andere een huis aan de Markt), Heugem, Gronsveld,
Maasmechelen en Lanaye.
In het Poorterboek van Maastricht wordt vermeld:
"Petrus Egidius Claessens geboortig van Ternaeyen is borger afgeroepen door den Bode Mouchard onder het Cremer ambagt en heeft den eed gedaan in handen v.d. Heer Borgemeester Joppen desen 11 maij 1795".
Na sluiting van het klooster
Slavante in 1796 is dit complex voor 12100 francs verkocht aan een zekere J.W.
Dubois, een gewezen Franciscaan van Slavante. Pieter Gilis koopt op 22 november
1827 van Christiaan BROUWERS en Thomas VAN LYF het voormalige klooster der
Minderbroeders Observanten, in de volksmond "Slavante", voor 4000 Nederlandse
Gulden. In de originele koopakte van Slavante en in de originele verkoopakte
staat duidelijk dat Pieter Gilis Claessens persoonlijk aanwezig is met zijn
tweede echtgenote Maria Catharina Vroenen. Zie: Registrum memoriale
Ecclesiae et Parochiae Sti Petri prope Trajectum ad Mosam.
|
 |
|
 |
|
 |
|
De koopakte werd 23 november 1827 verleden voor notaris Carolus Antonius
Remigius de Flize
te Maastricht. De koper liet de kerk en het grootste gedeelte van de kloostergebouwen afbreken en het overblijvende gedeelte inrichten als casino.
Op het vrijgekomen terrein bouwde hij een café.
Zie:
Pater Dalmatius van Heel O.F.M.: Het
Minderbroedersklooster te Lichtenberg bij Maastricht "Slavanten" - Gouda 1951,
pag. 99. |
|
 |
|
Advertentie in het Journal de la province de Limbourg van 26
augustus 1827.
|
Rosier vermeldt in zijn dagboek:
"1833. Op den 9 April,
Paasdynsdag, is op het stadhuys te Maastricht verkogt het, huys van Maria
Joanna Claessens, weduwe van Watherus Montulet in Sint Pieter. Gilis
Claassens van de Blekerij in Sint Pieter heeft het gekogt voor 12 honderd 75
Nederlandsche guldens."
Hij koopt op 21 januari 1834 van Maria Ida HENKET, echtgenote van Leonard JONGEN voor 224 Nederlandse Gulden een huisje gelegen langs de Maas onder De Torentjes. Bij akte van 12 mei 1843,
het sterfjaar van Petrus Aegidius, verkopen Pieter Gilis CLAESSENS junior en
vaders tweede echtgenote Maria Catharina VROENEN het landgoed "Slavante" aan de "Groote Sociëteit" te Maastricht voor 12.000 Nederlandse Gulden.
De akte betreffende
de verkoop van Slavante aan de Groote Sociëteit is verleden voor notaris Matheus
Hubert Haenen. Bron: Titus Panhuysen.
|
De handtekening van Martinus in 1804 bij de aangifte van de geboorte van Marie Elisabeth KLAESSENS (zijn oud nicht). |
 |
|
Hij was tuinder, landbouwer en exploitant van de brouwerij en uitspanning "De Rode Haen" te St. Pieter.
Laurentius Loop, bouwde in 1717 dit huis. De herberg stond o.a. bekend om de daar gehouden hanengevechten. "Bij akte verleden voor notaris L.H.Wouters te Maastricht op 18 maart 1795, geregistreerd door het gerecht te St. Pieter op 20 maart 1795, verkoopt Maria Catharina ROOSEN, "douariere" (adelijke weduwe) van Joannes Jacobus de Mée, in leven schepenen-president van Luikse zijde te Maastricht, aan Martinus CLAESSENS te St. Pieter, gehuwd met Catharina JASPARS, een goed, genaamd "Spreeuwarts Thoorenthien'' (De Torentjes) - voorheen het huis "Bovorts, Bevorts of Beauvors", te St. Pieter, voor 7000 gulden." De koper verobligeert voor een gedeelte van de koopsom o.a. zijn woonhuis met aanhorig hof en stallingen te St. Pieter langs de berg aan de Maas, genaamd
"Den Rooden Haen''. In plaats van een deftig buitenverblijf van Maastrichtse Magistraatpersonen, werd het gebouw gebruikt als boerenhuis, herberg enz.
Zijn broer Martinus CLAESSENS gedoopt 3 op januari 1775 te St. Pieter (de
doop werd ook in Lixhe ingeschreven) was herbergier in de Rode Haan. Hij
was getuige bij het huwelijk van Leonardus JONGEN met Maria Ida HENKET in 1822.
Martin overleed 29 november 1834, 59 jaar oud Onder den Berg 55 om 19.00 uur te St. Pieter. 1 december 1834 werd hij te St. Pieter begraven. Koster Rosier
vermeldt over zijn begrafenis dat de jonkmans die hem gedragen hebben, hebben
vereert een gouden ketting en een gouden medaille om aan de monstrans of aan het
houweerdig te hangen. Het koste 36 francs. Er waren 130 man aanwezig bij de
begrafenis.
|
 |
|
Kadastrale parcellaire plan St. Pieter sectie B genaamd De Maas 4de blad
1830.
Zie
verder:
http://www.breurhenket.com/torentjes.htm. |
|
 |
|
Detail uit een tekening van Philippe van Gulpen. Bron: GAM CvdN 505.: links De Roode Hen, met
de linde en rechts De Roode Haan;
in de Roode Hen - café Schrijnemakers, voorheen café Le
Tilleul (De Linde) - werd in 1839 de Sociëteit Momus
gesticht. Met
dank aan Tiny Feij voor de verstrekte informatie.
|
|
 |
|
Detail uit het Minuutplan Sint Pieter 1830.
Ter linkerzijde De Roode Hen. Landmeter F.W. Voncken.
|
|
De instorting van den St-Pietersberg. Bron: pagina 39 + foto "DE PRINS der geillustreerde bladen" 27 januari 1917. |
|
 |
 |
|
Tekst onder de foto's: |
|
Het ondergrondsche smokkelbedrijf in
Zuid-Limburg. (Haags Persbureau). De smokkelgang in het kreupelhout achter
"De Roode Haan", die in
verbinding stond met Belgie; de ingang hierboven (links) in beeld gebracht,
bevindt zich in den "Kannenberg", die
met den Lichtenberg", den
"Zonnenberg" en
den "St-Pietersberg", een geheel vormt. Eenige geniesoldaten hebben door
dynamiet den toegang tot België doen springen. |
De instorting van den St.-Pietersberg, welke
tegelijkertijd den ingang van de grot verspert, die rechtstreeks naar Luik
voert. - In aansluiting met de foto in het vorige nummer plaatsen wij
hierboven nog een afbeelding, die in het bijzonder wegens haar
schilderachtig aanzien, de aandacht verdient. - Op den achtergrond rechts
ziet men het geweldige gat in den berg waar het vallend gesteente den ingang
tot de grot verspert.
Met dank aan Erica voor de scans. |
|
Opmerking: het ondergronds smokkelen naar België in de
Eerste Wereldoorlog van goederen en levensmiddelen was vooral gericht op
de illegale handel met de Duitse bezetter in België. Nederland voerde een
neutraliteitspolitiek en in 1916 werd dan ook besloten te pogen een einde te
maken aan de illegale grensoverschrijdingen.
Meer hierover kunt U lezen in een artikel van Rob Heckers: Sint Pietersberg.
Over oude ingangen en smokkelaars. SOK mededelingen nr. 45, december 2006. |
|
|
|
|
Voormalig café De Roode Hen. Foto: collectie Dhr.
Rob Kamps. |
 |
|
De Roode Haan. Boven de tweede deur ter rechterzijde is nog
de gevelsteen met een chronogram ManU Del ConstrUCta tUI (1716 gebouwd door de
hand van God) aanwezig. Foto: collectie Stichting Oud Sint Pieter.
Th. Loomans volgde in 1946 Dhr. Lammers op als laatste bewoner van het
huis "De Roode Haan" aan de voet van de St. Pietersberg. Vanwege de
uitbreiding van de ENCI richting zuid moest deze historische plek helaas
verdwijnen. Dhr. Loomans kreeg 1949 een ander café aan de Herbenusstraat nr.
9 toegewezen, alwaar het originele schild "In de Roode Haan" boven de ingang
werd geplaatst. Helaas is dit schild momenteel niet meer op deze plek
aanwezig. |
Op de foto de Roode Hen met de bekende linde, Le
Tilleul, die in 1919 gekapt werd. Foto: collectie Dhr.
Rob Kamps. |
 |
|
De Rode Hen is gesloopt; enkel het tuinhek met
de heg staat nog overeind en, tegen de gevel, een aantal kozijnen. De Rode Haan
verderop lijkt ook verdwenen.
Foto:
collectie Dhr. Rob Kamps. |
|
|
Jaren '40 Lage Kanaaldijk bij de elektrische centrale van de Enci.
Foto: collectie Dhr. Rob Kamps. Rechter gedeelte Rode Haan met opschrift
Cafe M. Hameleers en Rode Haan. |
 |
Uitsnede foto Cafe M. Hameleers en Rode Haan. |
|
 |
 |
|
Omtrent 1949 richting zuiden.
De Roode Haan naast de elektrische
centrale is weg. De Roode Haan werd in 1948 gesloopt. De kanaaloever is aangepast voor laden en lossen.
Foto's:
collectie Dhr. Rob Kamps. |
|
 |
|
|
 |
|
Foto Sohl Maastricht (privé
collectie). Links Rode Haan en
de elektrische centrale van de Enci. Iemand heeft
1938 op deze foto geschreven. Klopt dit jaartal dan zien we Villa Chalet - de
directeurswoning ENCI gebouwd voor directeur Ir. Heinrich Wilhelm Mooser,
Zwitser van origine - ter rechterzijde. Moosers' opvolger de Maastrichtenaar Ir.
Jules Marie Josef Gadiot zal ook in dit chalet woonachtig zijn. |
 |
|
Detail gevelplaat
Inden rooden Haan
ten tijde van Dhr. Lammers (voor 1946); tante Leen in de
deuropening. Foto's: Dhr. Ger Coolen. Limburger Koerier van 29 januari
1938: "Lammers K. A., schipper, met gezin, van Dordrecht n. Lage Kanaaldrijk
116." Eind jaren 40 uitbaters van de Roode Haan. |
|
 |
|
|
Het pand Herbenusstraat 9 anno 2005. Foto: Breur
Henket. |
|
Pieter Gilis werd geboren op 29 juni 1768 te "Sub Monte" (onder de berg) en hij werd dezelfde dag te St. Pieter en te Lixhe gedoopt.
Eerste huwelijk: Pieter Gilis huwde Anna Helwidis DEGEER (DEJEER DEGER
DEGAIRE DEGIER DEJAIR DEJAAR),
dochter van Franciscus DEGEER (DEJAIR) en Joanna (Geniton) DELOINE (DELVENNE), 12 januari 1795 te Lanaye;
getuigen hierbij waren Winandus CLAESSENS en Maria Margarita CLAESSENS.
Kerkelijk huwelijk 20 januari 1795 Lanaye; getuigen hierbij waren Winandus
CLAESSENS, Maria Margaretha CLAESSENS, Simon DEGEER en Oda LEMPERÉ.
Kinderen:
i. Martinus CLAESSENS geboren en gedoopt
op 3 december 1795 te St. Pieter en te Maastricht parochie St. Nicolaas. Martinus huwde Maria Catharina JANSSEN,
dochter van Josephus
JANSSEN en Maria Cornelia HAMERS, 27 september 1821 te St. Pieter.
Martin overleed te Boorsem (België) op 2 februari 1875, 79 jaar oud.
ii. Laurentius CLAESSENS gedoopt
op 3 december 1795 te Maastricht parochie St. Nicolaas.
iii. Franciscus CLAESSENS
geboren op 8 november 1797 (18 Brumaire an VI) te St. Pieter. Francis huwde
(1) Maria Marguerita MEERTENS,
dochter van Gerardus MEERTENS en
Petronella REIJNDERS (REIJNIERS), 9 april 1825 te Vroenhoven.
Margarita werd 1 januari 1803 geboren te Vroenhoven. Zij overleed te St. Pieter
op 9 augustus 1838, Blekerij 13, 19.00 uur 35 jaar oud na een bevalling en werd
11 augustus 1838 begraven te St. Pieter. Herbergierster. 1838 woonde zij op de
Blekerij. Rosier: heeft 6 kinderen waarvan het oudste 12 jaar is. Ze is 6 weken
ziek geweest. Francis huwde (2) Maria Joanna DUCHATEAU,
dochter van Joannes DUCHATEAU en
Maria Catharina DOBBELSTEIN (DOBBELSTIJN),
21 februari 1839 te Lanaken (België). Johanna werd 2 juni 1806 geboren en
gedoopt te Borgharen. Zij vestigde zich na de dood van haar man te Lanaken.J
ohanna overleed te Eisden (België)) op 13 juni 1872, 66 jaar oud.
Francis overleed
2 september 1860, 62 jaar oud te St. Pieter, Op de Blekerij om 15.00 uur.
iv. Maria Catharina CLAESSENS geboren
op 30 september 1799 (8 Vendémiaire an VIII) te St. Pieter. Zij huwde Wilhelmus
(Guillaume) KRISCHER (KREIJSCHER)
zoon van Joannes KREIJSCHER en
Maria Digna LENAERS, 6 juni 1817 te St. Pieter. Maria overleed 1
februari 1862 Blekerij te St. Pieter om 03.00 uur, 62 jaar oud.
v. Peter Egidius CLAESSENS geboren
op 12 oktober 1801 (20 Vendémiaire an X) te St. Pieter. Pieter Gilis huwde Maria Agnes KRUIJEN
(CRUIJEN CRUIJENS),
dochter van Joannes Christianus KRUIJEN en Maria Elisabeth GORREN, 23 april 1829 te St. Pieter. Pieter
Gilis overleed 11 mei 1873 om 17.00 uur, 71 jaar oud te Heugem-Gronsveld.
Dochter Maria
Catharina Hubertina CLAESSENS werd geboren op 16 mei 1839 te
Gronsveld-Heugem en gedoopt op 16 mei 1839 te Heugem. De doopgetuigen waren Maria Catharina CLAESSENS (= "vrouw Krischer" van
de Blekerij) en Joannes KRUIJEN. Zij huwde
Leonardus Hubertus JONGEN, zoon van Arnoldus JONGEN en
Maria Catharina (Marie Catharine) HENKET (HINKEN), 13 oktober 1864 te
Gronsveld. Maria overleed 22 februari 1924 om 16.00 uur, 84 jaar oud te
Maastricht (St. Pieter) Lage Kanaaldijk 122
en werd begraven op 25 februari 1924 te St. Pieter. Het
graf werd geruimd na 22 maart 1934. Adressen: In het Paveer te Heugem. Lage
Kanaaldijk 122. Herbergierster; landbouwster in 1916. Leonardus werd geboren
en gedoopt op 13 februari 1827 te St. Pieter. De doopgetuigen waren
Leonardus JONGEN en Maria ROIJMANS. Hij overleed 3
april 1908, 81 jaar oud Kanaaldijk te St. Pieter en werd begraven 6 op april
1908 te St. Pieter. Tuinder. Kanaaldijk. Zoon Arnoldus
Hubertus JONGEN werd geboren op 3 januari 1867 te Heugem. Nol overleed 20
maart 1932, 65 jaar en 2 maanden oud Lage Kanaaldijk 122 te Maastricht (St.
Pieter) en werd begraven op 23 maart 1932 te St. Pieter. Hij was ongehuwd en
landbouwer van beroep.
vi. Maria Johanna CLAESSENS geboren 4 november 1803
(12 Brumaire an XII) te St. Pieter. Joanna huwde Joannes Joseph TIMMERMANS,
zoon van Joannes Martinus (Jean
Martin) TIMMERMANS en Maria Cornelia HINKEN (HENKEN HINCKEN HEYNCKE),
herbergier van beroep op 7
februari 1839 te Maastricht. Joanna overleed 25 december 1856 Op de Blekerij te
St. Pieter om 21.00 uur, 53 jaar oud. Zij woont in 1821 bij haar vader.
Herbergierster te St. Pieter.
Joseph TIMMERMANS werd geboren op
14 december 1807 te Maastricht. Hij overleed 25 mei 1846 om 23.00 uur, 38 jaar
oud te St. Pieter en werd begraven op 27 mei 1846 te St. Pieter.
vii. Maria Margaretha CLAESSENS geboren 20 augustus 1806 te St. Pieter. Margarita huwde Joannes Henricus (Jean Henry) HENQUET (HENKET),
zoon van Joannes HENQUET (HENKET)
en Maria Helena ORBAN, 17 april 1836 te St. Pieter. Margarita overleed 14 december 1857,
om 5 uur in de namiddag 51 jaar oud te Lanaye.
viii. Leonardus CLAESSENS geboren
op 18 maart 1809 te St. Pieter. Leonard overleed 8 mei 1810, 1 jaar oud om 14.30
uur te St. Pieter.
Heilluid (Helena) DEGEER werd
geboren in 1767 te Lanaye. Zij werd gevormd op 24 juni 1778 te Lanaye, meter is
daarbij Ida Degeer. Helena overleed 27 november 1810 Op de Blekerij te St.
Pieter, 43 jaar oud tussen 08.00 en 09.00 uur. De aangifte van haar overlijden
werd gedaan door Winand CLAESSENS "cabaretier, natif et domicilié à St.Pierre",
49 jaar oud, schoonbroer van de overledene. Helena werd 30 november 1810 te St.
Pieter begraven.
Tweede huwelijk: Pieter Gilis huwde Maria Catharina VROENEN, dochter van
Petrus Leonardus (Pieter Leonard) VROENEN en Maria Catharina MOERMANS, voor de burgerlijke stand
op 20 februari 1811 te St. Pieter. 21 februari 1811 volgde het kerkelijk huwelijk aldaar.
Pieter Gilis en Maria kregen de volgende kinderen, geboren te St. Pieter:
i. Nn CLAESSENS geboren op 20 oktober 1811. Zij overleed 20
oktober 1811, 14.30 uur te St. Pieter.
ii. Nn CLAESSENS geboren op 2 oktober 1812. Zij overleed 2 oktober 1812, 11.00
uur te St. Pieter.
iii. Maria Gertrudis Huberta CLAESSENS geboren op 13 september 1813. Gertrude huwde Joannes MEEUWISSEN,
zoon van Franciscus MEUWISSEN (MEEWISSEN) en Maria VANLIER,
27 januari 1843 te St. Pieter.
Zij overleed 19 mei 1868, 54 jaar oud te Sittard. Joannes MEEUWISSEN was verificateur
ontvanger.
iv. Winandus Hubertus CLAESSENS geboren op 5 januari 1815. Winandus overleed 27
februari 1816 te St. Pieter en werd 28 februari 1816 begraven te St. Pieter.
v. Egidius Hubertus CLAESSENS geboren op 3 mei 1817. Egidius overleed 8
augustus 1819, 2 jaar oud te St. Pieter en werd 10 augustus 1819 begraven te St.
Pieter.
vi. Maria Ida Hubertina CLAESSENS geboren op 6 juni 1819. Ida en Joannes
Henricus Hubertus TIMMERMANS,
zoon van Joannes Martinus (Jean Martin) TIMMERMANS en
Maria Cornelia HINCKEN (HINKEN HENKEN HEYNCKE),
zijn 16 april 1839 getrouwd te St. Pieter. Ida overleed te Maastricht op 13
september 1894, Markt 68, 75 jaar oud. Zij was koffiehuisuitbaatster Markt 68,
tegenwoordig café de Zwaan.
vii. Maria Catharina Hubertina CLAESSENS geboren op 23 augustus 1821. Zij overleed 24 maart 1823,
1 jaar oud Aan de Blekerij 13 te St. Pieter om 22.00
uur.
viii. Nn CLAESSENS levenloos geboren op 4 november 1826. Zij werd 5 november
1826 begraven te St. Pieter.
Maria Catharina Vroenen werd gedoopt op 12 december 1782
te Maastricht, parochie St. Catharina. Doopgetuigen waren
Bartholomeus SCHARLIER (Charlier?), Joannes VROENEN, Maria Gertrudes MOERMANS en
Joanna Maria PHILIPPENS.
Zij overleed 21 december 1847 Op de
Blekerij te St. Pieter, 65 jaar oud om 05.30 uur. Maria werd 23 december 1847 te
St. Pieter begraven.
Pieter Gilis overleed 25 september 1843 om 15.00 uur aan
de gevolgen van een beroerte te Heugem-Gronsveld en werd 27 september 1843 te
St. Pieter begraven. In het dagboek van koster Rosier is te lezen dat Petrus
Egidius op 25 september 1843 subiet is gestorven van een beslag. Hij kwam terug
van Eijsden en van Gronsveld, waar hij contributie was gaan betalen. Hij is 's
avonds naar zijn huis gebracht op de Blekerij. Bij zijn begrafenis waren 160
mensen.
De oudst bekende voorouder Claessens is Mertens Claessen van Bunne; 7
september 1667 wordt hij groot-burger van St. Pieter. Onderstaand de originele
inschrijving en de transcriptie gemaakt door de Stichting Instituut voor Genealogie
en Streekgeschiedenis (Delhougne) in opdracht van Johannes Arnoldus Hubertus
CLAESSENS.
Bron: collectie Mevr. Berti Crijns-Claessens. Klik op de
afbeeldingen om te vergroten.
 
Stefan Vrancken publiceerde in
GeneVer Jaargang 1, nummer 3, augustus 1998 het artikel Huwelijken met een
"luchtje". In dit artikel beschrijft Stefan hoe sommige echtparen aan
elkaar geraakten; enkele fragmenten uit dit artikel betreffende de familie
Claessens en andere bekende St. Pieterse gezinnen:
Gedurende mijn genealogisch onderzoek ben ik erg geboeid geraakt door de vaak
gecompliceerde verwantschappen tussen personen. Ook kan ik meestal niet de
verleiding weerstaan een verklaring te vinden voor het feit waarom bepaalde
personen met elkaar in het huwelijksbootje zijn gestapt. Liefde zal ongetwijfeld
meegespeeld hebben, maar bij bepaalde huwelijken heb ik een sterk vermoeden dat
andere factoren zonder twijfel ook een grote rol gespeeld hebben. In dit artikel
wil ik dan ook een aantal praktijkvoorbeelden geven van huwelijken tussen mensen
die in een bepaalde relatie tot elkaar stonden. Die relatie heeft in bepaalde
gevallen zeker tot het huwelijk geleid. Op het eerste gezicht is zo'n relatie
niet altijd even duidelijk te bemerken, maar als men langere tijd in een
bepaalde plaats bezig is met onderzoek dan zijn al die verhoudingen geen geheim
meer.
Zogenaamde kettinghuwelijken mogen welbekend zijn. Een dergelijk geval deed
zich voor tussen drie Sint Pieterse broers Claessens die in het huwelijk traden
met drie Heugemse zusjes Kersemakers. Omstreeks 1716 vond het eerste huwelijk
plaats tussen Martinus Claessens (1692-1722) en Anna Kersemakers (1688-1766). In
1721 volgde het tweede huwelijk, deze keer tussen Lambertus Claessens
(1695-1748) en Joanna Kersemakers (1697-1777). Het geheel werd omstreeks 1728
compleet gemaakt met het huwelijk tussen Winandus Claessens (1700-1771) en
Catharina Kersemakers (1702-1761), mijn voorouders. Ook de zusjes Degaire uit
Lanaye vonden hun huwelijkspartner in de Sint Pieterse
familie Claessens. Omstreeks 1791 huwde Ida Degaire (ca. 1765-1803) met
Ludovicus Claessens (1764-1834), in 1795 werd dit gevolgd door het huwelijk van
Helena Degaire (ca. 1767-1810) met Pieter Gilis Claessens (1768-1843), een
volle neef van haar zwager Ludovicus Claessens.
Wat betreft de familie Claessens, inteeltpraktijken waren deze familie zeker
niet vreemd. Een lange stroom van neef-en-nicht-huwelijken heeft zich hier
voorgedaan. Mijn voorvader Martinus Claessens (1738-1820) gaf waarschijnlijk de
aanzet toen hij in 1761 trouwde met zijn nicht Catharina Jaspers (ca. 1736-1816)
uit Lanaye. Zijn waren de ouders van de eerder genoemde Pieter Gilis Claessens,
mijn voorvader.
Twee dochters van het hierboven genoemde echtpaar Ludovicus Claessens en Ida
Degaire, namelijk Joanna (geb. 1794) en Maria Catharina (geb. 1801), huwden
respectievelijk in 1821 en 1824 met hun neven Ludovicus Claessens (geb. 1794) en
Louis Claessens (geb. 1801). De ouders van deze laatste (Louis), Joannes
Claessens (1774-1852) en Maria Claessens (1775-1860), waren eveneens neef en
nicht. Uit het tweede huwelijk van Ludovicus Claessens (weduwnaar van Ida
Degaire) met Catharina Kies (ca. 1775-1835) werd een zoon geboren, Simon
Claessens (geb. 1811). Deze huwde in 1836 met Maria Josepha Montulet (geb.
1807), wederom een nicht.
In bepaalde gevallen
kunnen twee personen een gemeenschappelijke oom en tante hebben, en dan toch
geen neef en nicht zijn. Het huwelijk van mijn voorouders Pieter Gilis
Claessens (1801-1873) met Agnes Kruijen (1804-1876) te Sint Pieter in 1829 zal
op deze manier bevorderd zijn: de tante van Pieter Gilis, Anna Maria Claessens
(1777-1823), was gehuwd met de oom van Agnes, Leonardus Kruijen (geb. 1759).
Ook huwelijken tussen oom en nicht waren niet geheel ongebruikelijk. In 1652
huwde te Sint Pieter de reeds tweemaal weduwnaar geworden Wouter van
Lichtenborch (geb. ca. 1595) met zijn oomzegster Mechtildis Pasmans (geb. ca.
1627), een kind van zijn zuster. Ook Franciscus Loskus (geb. 1802) huwde zijn
oomzegster. Nadat hij weduwnaar was geworden huwde hij met Maria Ida Gorren
(1829-1863), een dochter van de
zus van zijn eerste echtgenote Maria Gertrudis Jongen (geb. 1793).
Huwelijken tussen schoonbroers en -zusters waren ook zeer "populair"!
Arnoldus Hubertus Gorren (geb. 1826) vond op die manier een tweede bruid. Nadat
zijn eerste vrouw, Anna Catharina Lardenoye (1826-1858), te Sint Pieter in het
kraambed was overleden ging hij ruim negen maanden later een tweede huwelijk aan
met de jongere zus van zijn vrouw, Maria Lardenoye (geb. 1834). Een pikant
detail aan dit huwelijk was dat de bruid ruim twee weken na het huwelijk van een
kind beviel! Dit kan twee dingen betekenen: òf Arnoldus Hubertus heeft niet lang
om zijn eerste vrouw getreurd, òf Maria Lardenoye was reeds zwanger van een
andere man! Na een kortstondig huwelijk van slechts drie maanden (!) met
Elisabeth Jongen (1799-1822) huwde Franciscus Janssen (geb. 1796) zestien jaar
later (!) met de weduwe van zijn jongere broer Pieter Paulus Janssen
(1808-1837), Maria Gertrudis Jongen (1810-1843). Hun huwelijk werd in 1838 te
Sint Pieter ingezegend. Maria Gertrudis was tevens een nicht van zijn eerste
echtgenote! De restauratie:
30 mei 2010 leverden de heren
Evert-Jan Halkus (de restaurateur van de graftrommel) en Leon Bok van
Bureau Funeraire
Adviezen een gerestaureerde graftrommel af bij secretaris Breur Henket.
Deze graftrommel werd 7 juli 2010 op het voorwerk bij het
grafkruis van Petrus Egidius Klaessens geplaatst als symbool voor de
inspanningen verricht door degenen die zich bezighouden met onderzoek naar, het
herstel van en het behoud van het funeraire erfgoed.
 
2 juli 2010 werd het kruis uit de
grond verwijderd - duidelijk zichtbaar is het originele fundatiegedeelte, geparkeerd en een nieuwe fundering gemaakt:
 
7 juli 2010: restauratie afgerond.
|
