Blanckers-Claessens, Harie & mem Leneke / Blanckers, Greetje / Volkers, Maria Johanna Margaretha

De naam BLANCKERS werd op diverse manieren in de loop der tijd geschreven: BLANCKART, BLANCKAERTS, BLANCKAERS, BLANKERS e.d. TÊTES BLANCHES, BLANCHE TÊTES en WITKOP. De tot nu toe oudst bekende voorouder op St. Pieter is Joannes BLANCKART (BLANCKERS), geboren omtrent 1610. Jan overleed 7 september 1646 te St. Pieter. Hij was gehuwd met Cornelia DE VROE, geboren omtrent 1610 en overleden 20 augustus 1668 te St. Pieter.

H Maria Johanna Margaretha Volkers / Maria Johanna Margaretha Blanckers / Henricus Hubertus Blanckers - Maria Cornelia Hubertina Claessens

- Een kruis -

G. Volkers / 1-6-1917 / 1-3-1997

M. Blanckers / 13-11-1887 / 14-10-1981

H. Blanckers / 23-7-1848 / 5-3-1913

M. Claessens / 29-3-1849 / 18-3-1943

Aan / onze groot- / moeder

De ouders van Henricus Hubertus BLANCKERS waren: Wilhelmus BLANCKERS. Willem werd gedoopt op 6 oktober 1794 te St. Pieter. De doopgetuigen waren Maria Helena SERVAES en Lambertus HAMELERS. Willem huwde (1) Anna Maria SCHRIJNEMAKERS (SCHRIJNEMAEKERS) 25 september 1829 te St. Pieter. Hij huwde (2) Margaretha MONTULET 18 november 1842 te St. Pieter. Willem overleed 30 januari 1873, 78 jaar oud te St. Pieter. Margaretha MONTULET werd geboren op 20 mei 1812 te St. Pieter. Zij overleed 4 januari 1864, 51 jaar oud te St. Pieter. De aangevers van het overlijden waren Constant PHILIPPART, 22 jaar oud en binnenschipper, Charles JAMBLIN en Gilles THOMAS. Zij was dienstmeid in 1842.   Willem was hovenier en landbouwer van beroep. Omtrent 1896 vertrok hij van zijn boerderij uit Heugem - zijn boerderij en land werd herhaaldelijk overstroomd door de Maas - naar de overkant van de Maas waar hij een grot in de helling van de St. Pietersberg betrok. Schoonvader Casper Claessens (1814-1879) gehuwd met Ursula Vangangelt (1813-1907) had deze grot al eerder bewoond tijdens de overstromingen van 1848 en deze grot verder laten uitkappen door iemand uit Canne "veur 60 cent per daag mèt de kost!"   Kinderen geboren te St. Pieter: i. Arnoldus Lambertus Hubertus BLANCKERS geboren op 28 februari 1844 . Hij huwde Catharina Elisabeth SCHEFMAN 27 februari 1867 te Maastricht. Arnoldus overleed 8 mei 1899, 55 jaar oud te Maastricht. ii. Maria Joanna Hubertina BLANCKERS geboren op 26 november 1845. Zij overleed 29 juni 1911, 65 jaar oud te St. Pieter en werd 1 juli 1911 te St. Pieter begraven. iii. Hendricus Hubertus BLANCKERS. Henricus werd geboren op 23 juli 1848 te St. Pieter. Hij huwde Maria Cornelia Hubertina CLAESSENS ("Memke"), dochter van Casper CLAESSEN en Ursula VAN GANGELT, 9 juli 1875 te St. Pieter. iv. Wilhelmus Hubertus BLANCKERS geboren op 19 december 1851. Hij huwde Maria Ida Hubertina JANSSEN, dochter van Lambertus Hubertus JANSSEN en Maria Catharina JONGEN, 2 april 1875 te St. Pieter. Willem overleed 21 oktober 1929, 77 jaar oud Luikerweg 22 te Maastricht (St. Pieter) en werd begraven op 23 oktober 1929 te St. Pieter. Hij was landbouwer van beroep. Hubertina werd geboren op 19 december 1855 te St. Pieter. Hubertina overleed overleed 23 november 1934, 78 jaar oud te Maastricht (St. Pieter) en werd bijgezet op 26 november 1934 te St. Pieter. Bij overlijden Luikerweg 22.
Henricus Blanckers als gids van Slavante. Foto: collectie Stichting Oud Sint Pieter.	"Tante" Lèneke ("Memke") Blanckers viert haar 90ste verjaardag in 1939 "in de berg". Foto uit: H. W. A. Lemmerling: Oet vreuger jaore. Deel 3. Volksleven en volkscultuur in en om het mergelland - Oirsbeek 1979.

Kinderen allen geboren te St. Pieter:

i. Joannes Andreas CLAESSENS (BLANCKERS) geboren op 30 juli 1867.

ii. Maria Joanna BLANCKERS geboren op 23 januari 1876. Anna huwde Johannes Franciscus VOLKERS geboren te Wittem in 1870, zoon van Hendrik Jacob VOLKERS en Philomena Josephina Hubertina LINTZEN, 9 november 1900 te St. Pieter. Anna overleed 13 november 1948, 72 jaar oud te St. Pieter en werd aldaar begraven. Hun dochter Maria Johanna Margaretha VOLKERS werd geboren op 1 juni 1917 te St. Pieter, overleed 1 maart 1997, 79 jaar oud te Maastricht en werd 6 maart 1997 begraven te St. Pieter. Greta heeft nog gewoond in de oude pastorie. Zij vertrok in 1953 naar Caberg. Meer dan 25 jaar werkte zij bij de Raad van Arbeid. Zie: vak G Volkers.

Aflaatprentje met op de achterzijde "1 januari 1879".

iii. Maria Catharina Hubertina BLANCKERS geboren op 13 november 1876. Net huwde Paulus Joannes Hubertus ROSIER 29 april 1904 te St. Pieter. Zij overleed 22 maart 1952, 75b jaar oud en werd begraven te St. Pieter. Zie: vak E Rosier-Blanckers.

iv. Maria Joanna BLANCKERS geboren geboren op 21 december 1877. Zij overleed 14 november 1880, 2 jaar oud te St. Pieter.

v. Wilhelmus Hubertus BLANCKERS geboren op 24 oktober 1881. Hij huwde Anna Maria Petronella Ernestina GOFFIN, dochter van Hubertus Ludovicus (Lodewijk) Ernest GOFFIN en Maria Elisabeth Hubertina HAMELEERS, 19 december 1902 te St. Pieter. Anna werd geboren op 6 mei 1883 te Maastricht. Zij overleed 25 november 1964, 81 jaar oud en werd begraven te St. Pieter. Wilhelmus overleed in 1965 en werd bijgezet te St. Pieter. Wilhelmus was op 19 december 1902 landbouwer van beroep. Bekend adres: Mergelweg 441 te Maastricht (St. Pieter). Het graf van dit echtpaar in vak S 21 werd geruimd.
 

vi. Maria Wilhelmina Hubertina BLANCKERS geboren op 20 september 1883. Zij huwde Guillaume (Wilhelmus) Servatius Hubertus WIJNANTS (WINANDS), zoon van Servatius Hubertus WIJNANTS en Martina Hubertina CLAESSENS (Servaas' bijnaam was "de Kop van Sint Pieter", zo eigenwijs was hij - mededeling van Dhr. Max Munnich)  landbouwer van beroep op 31 augustus 1906 te St. Pieter. Maria overleed 28 november 1944, 62 jaar oud te Maastricht (St. Pieter). Zie: vak G Gröninger.

vii. Hubertus Wilhelmus Arnoldus BLANCKERS geboren op 29 oktober 1885. Hij huwde Elisabeth JANSSEN 24 februari 1911 te St. Pieter en overleed 3 januari 1963, 77 jaar oud in het ziekenhuis St. Annadal te Maastricht en werd begraven te St. Pieter. Zie: Blanckers-Janssen.

viii. Maria Johanna Margaretha BLANCKERS geboren op 13 november 1887 te St. Pieter. 7 mei 1898, in haar twaalfde levensjaar, doet Margaretha de Eerste Heilige Communie te St. Pieter. Tot 1910 was het gebruikelijk dat jongens en meisjes op hun twaalfde hun Eerste Heilige Communie deden. Paus Pius X (paus van 1903-1914) vervroegde de leeftijd in het decreet Quam singulari. Kinderen werden toegelaten tot de Eerste Heilige Communie wanneer ze tot "de jaren des onderscheids" waren gekomen (7 jaar). 19 december 1909 werd zij toegelaten tot de Vereeniging der Eerstellende Communie opgericht in de Kerk van het Heilig Hart van Jesus te Maastricht. Greetje sprak Frans. Zij had een opleiding genoten bij de Franse zusters die destijds verbleven in Huize Maasenburg.
Greetje overleed 14 oktober 1981, 93 jaar oud in het verzorgingshuis "Aldenhof" te Maastricht en werd 19 oktober 1981 begraven te St. Pieter. Zij was de laatste (mergel)grotbewoonster van Nederland.

ix. Anna Maria Cornelia BLANCKERS geboren op 21 mei 1890. Zij overleed 24 juli 1890, 2 maanden oud te St. Pieter en werd 25 juli 1890 te St. Pieter begraven.

Henri was landbouwer en overleed 5 maart 1913, 64 jaar oud te St. Pieter en werd 8 maart 1913 te St. Pieter begraven. Leni (Lèneke) werd geboren op 29 maart 1849 te St. Pieter en overleed op 18 maart 1943, bijna 94 jaar oud te Maastricht (St. Pieter), Ursulinenweg 60. Zij voorvoelde haar dood. Toen zij ziekelijk werd, lag zij op een soort waterbed in de grot. Annie Crijns kwam haar hier verzorgen. Deze moest een paar weken weg buiten Maastricht en zou haar nooit meer levend zien; Memke vertelde haar dat zij met St. Jozefdag (17 maart) niet meer zou leven. En zo gebeurde. Memke werd 22 maart 1943 te St. Pieter bijgezet.

Friesche Courant van 24 maart 1943:

De uitvaart van Maria "Memke" Claessens op 22 maart 1943. De kerk van St. Pieter "boven" was gesloten van 1939 tot 1954. Daarom werd de uitvaartmis gehouden in de kerk "beneden". Dit zal zijn gebeurd tot groot ongenoegen van dochter Greetje Blanckers. Pastoor Steegmans had haar "de kerk afgenomen"; sinds de sluiting van de kerk "boven" weigerde Greetje naar de kerk "beneden" ter kerke te gaan. Hoogstens bad zij buiten de kerk een rozenkrans, waarna zij eens stevig op de grond spuugde. Een lijfelijke confrontatie met pastoor Steegmans kon niet uitblijven; Greetje gebruikte haar paraplu als wapen, gericht op de buik van meneer pastoor. Gebruikelijk was dat men in die tijd met de kist van de overledene naar de kerk liep voor de uitvaartmis en dat daarna de kist met paard en lijkkoets werd gereden naar het kerkhof voor de ter aarde bestelling. De overledene werd vaak thuis, het sterfhuis, opgebaard. De kistenmaker kwam voor de begrafenis de maat van het lijk nemen. De koster ging de doden "aanzeggen". Dat daarbij wel enkele borreltjes werden gedronken was een natuurlijke zaak. In de periode dat de overledene opgebaard lag, werd in het sterfhuis drie dagen de rozenkrans gebeden. Zowel gezinsleden, naaste familie en het overige bezoek, dat langskwam om afscheid te nemen en te waken, deden dit. Regelmatig verscheen op deze momenten de fles op tafel en werd er een borreltje gedronken. Burenhulp was bij deze activiteiten een natuurlijke zaak. Ramen en blinden werden gesloten; het huis werd met zwarte doeken en voorwerpen aangekleed. Alles werd letterlijk zwart/wit. De familieleden droegen rouwbanden en er volgde vaak een rouwperiode van minstens een jaar. Geen radio, geen feesten, niet lachen, zwarte kleding enz. Het sturen van rouwkaarten was voorbehouden aan de rijkere mensen. Wel stuurde iedere bekende een kaart met innige deelneming. De familie zorgde voor een doodsprentje - momenteel gebruikt men liever het woord bidprentje - waar meestal op te lezen was hoe katholiek de overledene geleefd had, bedankt werd voor de goede zorgen en een perspectief werd geboden naar Gods vaderhuis en een weerzien. De zgn. koffietafel sloot de begrafenis af; stichtelijke en troostende woorden van pastoor en/of kapelaans, broodjes ("pistolees"), vlaai, koffie, sigaren en sigaretten, de nodige alcoholische dranken en voor de dames zakdoeken ruim doordrenkt met eau de cologne verzachtten het eventuele verdriet. Nu nog een grafsteen regelen, spaartegoeden en overlijdenspolissen innen, de bezittingen van de overledene verdelen, de 6-wekendienst, de jaardienst en het vele bidden voor de zielenrust van betrokkene. Fotograaf Charles Daniëls maakte wellicht in opdracht van de familie een fotoreportage van deze uitvaart:

Het gezin BLANCKERS-CLAESSENS woonde vanaf 1896 in een grotwoning op St. Pieter. Nu woonden zij veilig voor het wassende water van de Maas. Niet alleen de familie Blanckers woonde in een grotwoning. Uit de bevolkingsregisters van St. Pieter van 1840 en van 1848 noteren wij als bewoners van een onderaardse woning:

1840: Maria Josepha Blankers, 75 jaar oud geboren te St. Pieter en landbouwster; Servatius Janssen, 41 jaar oud geboren te St. Pieter; Josepha Janssen, 37 jaar oud geboren te St. Pieter; Joanna ?annaar, 12 jaar oud geboren te Wilre en Gertrudis Janssen, 3 jaar oud geboren te Maastricht.

Maria Vangangel, 53 jaar oud geboren te St. Pieter, dagloonster; Christiaan Miesen, 25 jaar oud geboren te Maastricht; Johannes Miesen, 21 jaar oud geboren te Maastricht en Anna Miesen, 18 jaar oud geboren te St. Pieter.

In 1848 wonen bovengenoemden nog op dezelfde plek.

In 1840 (telling bevolking St. Pieter) woont Johannes Baptist Henket, landbouwer zijnde, Langs de Maas 27 te St. Pieter. In 1848 - telling bevolking St. Pieter - woont "In den kelder" Johannes Henket. Zijn echtgenote Maria Catharina Bloem is in 1840 "34 jaar" oud en was op 8 april 1810 te Maastricht geboren. Jean Henket wordt in 1848 zonder beroep vermeld. Kinderen allen geboren te St. Pieter: Maria Ida Henket, in 1840 zes jaar oud; tweelingzus Maria Anna Henket in 1840 zes jaar oud; Maria Catharina Henket in 1840 vier jaar oud; Gertrudis Henket in 1848 vijf jaar oud en Hendrik Henket in 1848 twee jaar oud. Maria HENKET werd geboren in 1849 en mijn grootvader Jan Henket, de jongste zoon, werd geboren op 20 juli 1854 Agter den Berg te St. Pieter. Zie verder: www.breurhenket.com/helstraat.htm.

Bij Koninklijk Besluit van 29 mei 1867 werd de status van Maastricht als vestingstad opgeheven. Joannes Henket bewoonde in 1870 de zogenaamde Tiendschuur ten zuiden van Fort St. Pieter; het fort wordt in 1870 in opdracht van Domeinen openbaar geveild. Hoogstbiedende is Laurentius Straetmans, weduwnaar van Marie Coenegracht, met 11.000 gulden. Zie: www.breurhenket.com/Omdekerk.

Gerechtsdeurwaarder Regnier uit Maastricht zegt Henket de huur op per datum veiling: 28 mei 1870. De Dienst Domeinen stond echter niet borg voor de ontruiming. Jan Baptist Henket bewoonde waarschijnlijk het wachthuis, een soort grotwoning, van waaruit de entree van de Grote Ingang van het gangenstelsel aan de Mergelweg (toen nog Cannerstraat) bewaakt werd. Deze ingang zou in 1916 instorten.

Bij zijn overlijden op 24 april 1872 woont Jan Baptist Henket op de Heiweg 124 te St. Pieter. Jan Baptist werd 68 jaar oud. Met dank aan Dhr. Sermon Smitshuysen en Dhr. Wil Lem voor de bijdragen uit hun collectie ansichtkaarten.

	In het portaal van de kerk van St. Pieter "boven" is een permanente kerstal aanwezig. In vitrines wordt het kerstverhaal weergegeven. Het tafereel in het midden toont de geboorte van Jezus. Links van de Zonnebergweg bazuint een engel in het veld de geboorte van Jezus rond aan de gehele Sint-Pieterse bevolking. Aan de rand van de heuvel is het witte huisje van de woongrot van Greetje Blanckers afgebeeld voor de bomen bij de berghelling. Rechtsboven is hoeve Zonneberg afgebeeld. Zie: Mathieu Vroemen.
In het Christelijk Nationaal Weekblad De Spiegel van 24 juli 1954 (No. 43), privé collectie Breur Henket - verscheen een artikel over Greetje Blankers met de veelzeggende titel Ik wil mezelf zijn en blijven (klik op de onderstaande afbeeldingen om te vergroten):

Het was sober maar idyllisch. Geen gas-water-stroom, maar kaarslicht bij een koperen ketel boven open vuur. Een pot voor drinkwater, regenton voor de was. Nauwelijks daglicht, spinnewebben, vocht. Waarom blijft ze toch in dat look zitten, vroeg men zich af. Maar Greetje Blanckers genoot van de vrijheid en eenvoud, het adembenemende landschap rond haar grot. ,,Ik woon hier op de heerlijkheid Sint Pieter. Kijk maar eens naar buiten!''
Greetsje Blanckers, de laatste grotbewoonster van Nederland. ,,Sjus 'n heks'', werd over haar gefluisterd. ,,Maar ze was heel vriendelijk. Iedereen kon binnenkomen. Ze had elke dag bezoek.'' Voor Robbie Janmaat (60) was Greet een soort tweede moeder. Hij bracht zijn jeugd bij haar door; zijn ouders hadden het druk met bloemenzaak 't Duifje en vonden het beter dat Greetje voor haar achterneefje zorgde. Hij had een fantastische tijd in haar niemandsland; dolen over de velden, pionieren in de grotten.
De grotwoning langs een bosrand in de natuur achter de kerk van Sint Pieter-Boven was 18 meter lang, bijna vier meter breed. Keuken, woonkamer en badkamer in één; het bed achter grote kasten die dwars in de grot stonden. Greetje werd er in 1887 geboren. De grotwoning was ooit gebouwd in opdracht van haar grootouders, die in hun huis aan de overkant van de Maas een aantal malen waren overvallen door hoogwater. Hoog op de berg zouden ze het altijd droog houden. De woning werd - illegaal - uitgekapt. Voor de grot werd een wit huisje gebouwd, waar konijnen werden gefokt. Na overleg met de grondeigenaar, de sjieke Brusselse familie Crets-Straetmans, werd jaarlijks 36 gulden pacht betaald. Elk jaar vlak voor Kerstmis reed een limousine met chauffeur voor, en kwam de gravin hoogstpersoonlijk de pacht voor de grotwoning innen.
Greetje woonde er met haar hond Loekie en een stuk of zeven katten. Ze verbouwde groente, die ze in oude juten ENCI-zakken verkocht of tegen andere waren ruilde in Sint Pieter. Ze was flamboyant, nogal grof in de mond, voor niemand bang. Robbie Janmaat grinnikt. Hij spreekt vol warmte over zijn 'stiefmoeder'. ,,Ze had schijt aan alles.'' Vlogen tijdens de Tweede Wereldoorlog bommenwerpers over, dan bleef Greetje in alle rust op het land werken. ,,Dat kin toch gein koed.'' Ze was een sjacheraar. De nacht na Allerzielen raapte ze samen met Robbie stiekem alle kaarsen van het kerkhof, in een sjroepblik ideale verlichting voor in de grot. ,,Slivvenhier vergief ut us. Mer veer höbbe wel lol devaan.''
Hoeveel ze ook schold, Greetje was streng gelovig. Ze had haar eigen plek met naamplaatje in de kerk, derde rij links. Werd haar vaste bank ooit eens bezet door een zangkoor, dan hield iedereen de adem in. ,,Ge-re-ser-veerd? Dat is een heel lang woord. Dat zullen we eens iets korter maken'', zei ze terwijl ze het papier resoluut verscheurde en doodgemoedereerd ging zitten. Elke dag voor het slapen moest Robbie een reeks opzeggen van de tien geboden, de twaalf artikelen van het geloof, het onze vader en een weesgegroet. En ook al lag ze al naast hem te snurken, ze had het precies in de gaten als hij stiekem voortijdig stopte.
Voor Kerstmis werd de grotwoning uitbundig versierd en moest Robbie een kerststal maken met figuren van aardappels. ,,Dat moest blijven staan tot Maria Lichtmis, 2 februari. Maar dat hielden die aardappels niet. 'Ik geloof dat het kindje een scheut op zijn hoofd heeft', zei ik voorzichtig. 'En de os heeft een scheut vanonder'.'' Dat kwam Robbie op een draai om zijn oren te staan. ,,Vuilak!''
Greetje had een opleiding voor onderwijzeres gevolgd, sprak meerdere talen. Gidsen die rondleidingen door het Zonnebergstelsel deden gaven de toeristen vaak een extra toegift met een bezoek aan de grottenvrouw, die een aardige uiteenzetting gaf over het leven ondergronds. En wee degene die het waagde bij vertrek geen muntje op het schoteltje naast de deur te leggen!
Hoe ouder ze werd, hoe moeizamer het verblijf in de grot. ENCI-directeur Gadiot - vaste klant - liet uit liefdadigheid het witte huisje opknappen, zodat ze daar haar intrek kon nemen. Naast haar deur hing een scheepsbel die ze kon luiden bij onraad. Maar nadat een onguur type had geprobeerd het huisje binnen te komen, werd ze bang. ,,Toen ik aankwam was ze aan het razelen aan alle kanten. 'Ik wil niet meer blijven, morgen wil ik hier weg'.''

Greetje te bed. Bron: De Limburgse Mergelgrotten.

In 1971, op 83-jarige leeftijd, vertrok ze. Een fenomeen verliet de 'heerlijkheid Sint Pieter'. Robbie Janmaat nam haar mee naar zijn ouderlijke woning. Voor het eerst het comfort van warm water, cv, televisie. ,,Ze was gek op Bonanza of programma's met beesten. En de paus op tv natuurlijk. Maar als ze iets zag dat haar niet zinde, dan was ze in staat om haar schoen door de beeldbuis te gooien. Ze had geen besef van die dingen.'' Uiteindelijk verhuisde Greetsje naar Aldenhof en overleed ze in 1981 op 93-jarige leeftijd in de Lenculenhof [= Aldenhof].
De grotwoning is nu compleet vervallen. Alleen aan de lagen kalk - de grot werd elk jaar fris gewit - en de stenen vloer is te zien dat hier ooit bewoning is geweest. De voorgevel is helemaal verdwenen, de grot ligt vol rotzooi, de mergelwanden staan vol graffiti. Het witte huisje is helemaal ingestort. Robbie Janmaat is er al jaren niet meer geweest. ,,Ik ga er niet heen. Want als ik het zie, rollen de tranen over mijn wangen.''

Bron en foto uit: C. Cillekens en V. Bartholomeus: Van Ravelijn tot Rivvelusie. Maastricht in de jaren vijftig en zestig - Voerendaal 2005.

Na het vertrek in 1971 naar het bejaardentehuis werd de woning opgeknapt en als weekendwoning in gebruik genomen. Door vandalisme werd de woning ernstig schade toegebracht en uiteindelijk bleef er enkel een puinhoop achter.

	Knipsel uit Dagblad De Limburger. Collectie familiearchief Rosier.
De voormalige grotwoning voorjaar 2008. Foto's: Breur Henket.
Bidprentje Greetje Blanckers.

Met dank aan Dhr. Bert van Mierlo, Robbie Janmaat en Stichting Oud Sint Pieter voor de toegestuurde foto's en bidprentjes.